Toenemende onzekerheid weegt op vertrouwen van Belg

Nu onzekerheid en onvoorspelbaarheid wereldwijd toenemen, komt het vertrouwen van de Belgen in vele bedrijven, organisaties en overheden onder druk te staan. Dat blijkt uit een onderzoek bij 1.000 landgenoten in opdracht van het Brusselse communicatiebureau Comm2You. Vandaag schenken de Belgen nog het meeste vertrouwen aan de zorg, hulpdiensten en onderwijs en kijken ze met weinig vertrouwen naar politici, online verkopers en overheid. “Vele Belgen zoeken naar een nieuwe basis om het vertrouwen in overheid, bedrijven en organisaties te herstellen”, luidt het. “Eerlijkheid, transparantie, grotere verantwoordelijkheidszin en meer bereikbaarheid, staan daarbij voorop.”

In deze onzekere tijden, waarin zowel (inter)nationale conflicten als de opmars van AI en fake news de samenleving door elkaar schudden, lijken we meer dan ooit naar een steviger houvast te zoeken om het vertrouwen in overheden, organisaties en bedrijven te herstellen. Want het algemeen vertrouwen staat op een laag pitje, zo blijkt uit een recente bevraging waarin bij 1.000 landgenoten gepolst werd naar hun vertrouwen in verschillende sectoren en beroepen. 

“Belgen zijn vooral het vertrouwen in politici kwijt. Met een gemiddelde score van 3,9 op 10 worden ze door de Belgen gebuisd. En dit zowel aan Nederlandstalige, als aan Franstalige kant. Jongeren hebben nog iets meer vertrouwen in politici, maar met een gemiddelde score van 4,3 op 10 kan je moeilijk van een groot geloof spreken. Dergelijk lage score bij jongeren, zij die net de toekomst zullen vorm geven, moet tot nadenken stemmen. Voor de duidelijkheid: het gaat hier over álle politici, of ze nu in de meerderheid, dan wel in de oppositie zitten. De overheden zelf scoren beter, maar halen op de vertrouwensschaal gemiddeld maar net de helft.” ​
​Joost Freys, partner communicatiebureau Comm2You 

Regionale media beschouwd als meest betrouwbaar

Wie doet het wél goed? Artsen, verplegend personeel en medewerkers in de zorg boezemen vertrouwen in. Met een gemiddelde van 7 op 10 kunnen we stellen dat de Belg gelooft in de kwaliteit van de zorg in ons land. Ook hulpdiensten die instaan voor onze veiligheid zoals ​ politie en brandweer en het onderwijs (leerkrachten, professoren,...) scoren nog een verdienstelijke 6,5. Voor alle andere sectoren is er evenwel werk aan de winkel om het vertrouwen van de Belgen (terug) te winnen.

Groepen die, naast politici, opvallend laag scoren bij de Belgen, zijn online verkopers (gemiddeld 5,2 op 10), overheid (5,2), media (5,3), justitie (5,4) en Human Resources (5,5). Wat media betreft, dient er wel een kanttekening te worden gemaakt, wanneer het over berichtgeving over bedrijven en organisaties gaat. Klassieke media, zoals kranten en magazines, radio en tv genieten daar nog steeds groter vertrouwen, met regionaal nieuws als absolute baken van vertrouwen. Blogs en sociale mediakanalen daarentegen buizen op het vlak van geloofwaardigheid, over alle lagen van de bevolking heen. Ook podcasts in het algemeen hebben nog werk aan hun geloofwaardigheid, behalve bij jongeren.

Eerlijkheid en bereikbaarheid basis voor vertrouwen

Wanneer de Belgen gevraagd wordt naar de elementen die bepalen waarom ze groepen weinig tot niet vertrouwen, staat onduidelijke of zelfs misleidende communicatie met stip op één. Daarnaast hekelen ze vooral dat sommige groepen te veel focussen op hun eigen belangen en dat ze lastige of kritische vragen ontwijken. Wanneer gepolst wordt naar wat hen dan wel vertrouwen geeft, komt vooral eerlijke en transparante communicatie naar voren, gevolgd door het opnemen van verantwoordelijkheid in crisismomenten en bereikbaar zijn.

“Eerlijkheid, transparantie, verantwoordelijkheid en bereikbaarheid: het zijn toch zaken die je als elementair zou mogen beschouwen. Ook tijdens crisissen, waar het afgelopen jaar heel wat organisaties en instellingen mee geconfronteerd werden. Denk maar aan de manier waarop premier De Wever en EuroClear omgingen met dossier rond het bevroren Russisch geld. Toch zien we in de praktijk dat vele organisaties en bedrijven er niet in slagen om net die basisprincipes te respecteren wanneer het moeilijk gaat. Een van de redenen daarvoor lijkt de snelheid te zijn waarmee we dezer dagen door een digitale revolutie gaan. En vooral hoe organisaties en bedrijven hun medewerkers, partners en klanten voorbereiden op verandering. Tientallen jobs in één keer die moeten wijken voor Artificiële Intelligentie (AI), diensten die alleen nog digitaal bereikbaar zijn, systemen die elk jaar weer veranderen,... Dat je technologie niet kan tegenhouden, en dat dit ook niet nodig is, daar hoef je weinigen van te overtuigen. Maar de manier waarop het vaak gebeurt, waarop zaken worden gecommuniceerd, stoot op onbegrip, met een laag vertrouwen tot gevolg. Nochtans is vertrouwen een absolute basis om een duurzame relatie op te bouwen met je bevolking, klanten, leden,... .” ​
​Joachim Deman, partner communicatiebureau Comm2You

Mens onder de mensen

Het vertrouwen herstellen, is een werk van lange adem, maar geen onmogelijke opdracht. Waar de Belgen vooral waarde aan hechten, niet toevallig in tijden van AI, is menselijkheid. Zo geven liefst zeven op de tien Belgen aan dat een meer menselijke toon hun vertrouwen al zou versterken. Zeker 55-plussers vinden dit belangrijk. Zes op de tien Belgen vinden dat ondersteuning van de lokale gemeenschap niet misstaat. Wie oprecht engagement toont, krijgt meer vertrouwen. Vooral jongeren en 55-plussers hechten er meer belang aan. Nog opvallend: een ‘gewone’ medewerker in een organisatie wordt het meeste vertrouwd door de Belgen. Ze keren zich daarmee af van een te grote ‘corporate’ mentaliteit die sommige ondernemingen of klantendiensten uitstralen. Vooral landgenoten tussen de 35 en 54 jaar hechten grote waarde aan hun deskundigheid. Dat herkenbaarheid en (praktijk)ervaring hierbij een grote rol spelen, staat buiten kijf. 

“De gemiddelde Belg is en blijft een volksmens. Wie zich mens onder de mensen toont, in woord én daad, geniet veel vertrouwen van de Belg. Het lijkt een eenvoudige opdracht, maar dat is ze niet. Vertrouwen verdienen en ze vasthouden vraagt om een dagelijkse en doorgedreven inzet. Tijdig en correct communiceren over zaken die er toe doen, door de juiste persoon op de juiste plaats, zijn daarin een absolute voorwaarde en vragen nog steeds een menselijke aanpak. Als communicatieprofessionals zijn wij ervan overtuigd dat wie technologie slim en gepast gebruikt en daarin het menselijke niet over het hoofd ziet, erin zal slagen om in de komende jaren het vertrouwen met burger en consument te verstevigen.” ​
​Joost Freys van Comm2You

^***

^{Over de cijfers
​De enquête werd uitgevoerd door marktonderzoeksbureau iVox bij 1.000 Belgen eind 2025 in opdracht van communicatiebureau Comm2You en is representatief op taal, geslacht, leeftijd en diploma. De maximale foutenmarge bij 1.000 Belgen bedraagt 3,02%.}

^{Over Comm2You
​Comm2You, gevestigd aan de Werkhuizenkaai in Brussel, helpt organisaties, bedrijven en hun CEO’s in binnen- en buitenland. Het boutique PR-bureau is een strategische communicatiepartner van tal van bedrijven en federaties. Het team van Comm2You biedt ondersteuning bij onder andere mediarelaties, copywriting en trainingen & assessments van (toekomstige) PR-managers of woordvoerders. Het bureau is verder ook gespecialiseerd in vastgoedcommunicatie en met haar divisies Comm2Care en Comm2Sports verzorgt het ook PR-ondersteuning voor tal van ngo's en organisaties uit de sportwereld.}