Tienduizenden leerlingen en leerkrachten laten op de Dag van de Leerkracht opnieuw de schoolbel luiden in Vlaanderen en Brussel. De 20ste editie van Saved by the bell zou een feestmoment moeten zijn, maar initiatiefnemer Studio Globo trekt net nu aan de alarmbel. De educatieve ngo vangt steeds meer signalen op dat leerkrachten amper nog tijd en ruimte vinden om verder te gaan dan de leerstof en met hun leerlingen stil te staan bij hoe de wereld écht werkt. “Jarenlang hielpen we honderden leerkrachten om thema’s als armoede, klimaat(on)recht, migratie en ongelijkheid genuanceerd en hoopvol de klas binnen te brengen. Vandaag staat die ruimte onder druk. We dreigen jongeren veel kennis mee te geven, maar te weinig kansen om ermee de wereld te leren begrijpen”, zegt Eva Maes, kersvers directeur van Studio Globo.
Op 5 oktober, de Dag van de Leerkracht, laten honderden scholen hun bel opnieuw extra luid rinkelen. Al twintig jaar vraagt Studio Globo met het initiatief Saved by the bell aandacht voor het recht op kwaliteitsvol onderwijs wereldwijd. Maar dit jaar trekt de organisatie nadrukkelijk ook in eigen land aan de alarmbel. De tegenvallende PISA-resultaten vragen volgens de vzw terecht om actie. Maar de organisatie waarschuwt dat het antwoord niet alleen mag bestaan uit meer kennis, sneller aanleren en meer meten. Leerkrachten moeten ook de tijd krijgen om met hun leerlingen meer verbanden te leggen tussen vakken en actuele wereldthema’s zoals migratie, klimaat(on)recht, oorlog en economie.
“Leerkrachten willen hun leerlingen niet alleen leren rekenen, schrijven of economische begrippen bijbrengen. In een snel veranderende wereld jongeren opvoeden, betekent ook hen leren omgaan met digitale en sociale media, hen zelf laten ontdekken hoe ze zich moeten bewegen in een multiculturele samenleving en handvatten meegeven om met angst om te gaan in een maatschappij van toenemende onzekerheid. Om dat doel te bereiken, moeten onze kinderen een kritische blik ontwikkelen, leren samenwerken en verschillende perspectieven begrijpen. Helaas moeten we na twintig jaar Saved by the bell opnieuw vechten voor iets wat vanzelfsprekend zou moeten zijn: onderwijs dat van kinderen ook wereldwijze burgers maakt. Wereldwijsheid mag geen extraatje zijn voor wanneer er toevallig nog een uurtje overblijft in de klas.”
\u200bEva Maes, directeur van vzw Studio Globo
Leerkrachten nog amper tijd
Studio Globo benadrukt dat enkel kennis aanleren zonder vaardigheden om ermee aan de slag te gaan, minder lang blijft hangen bij leerlingen. Daarom wil de organisatie dat scholen en leerkrachten voldoende ruimte krijgen om maatschappelijke thema’s niet alleen te laten bestuderen, maar ze ook te laten ervaren. Een gebrek aan die ruimte is vandaag al voelbaar en vormt een gevaar. Dit schooljaar lopen de inschrijvingen voor de inleefateliers opvallend trager binnen. In die ateliers ontdekken leerlingen hoe wat ze leren tijdens vakken als taal, economie of geschiedenis samenhangt met de wereld rondom hen. Denk bijvoorbeeld aan de productie van kleding en ongelijkheid. Het wordt een dagelijks gevecht om het thema ‘Wereldwijsheid’ op de beleidsagenda van scholen te houden.
“Het feit dat we moeten vechten om evenveel leerkrachten en leerlingen te laten leren van ons educatief aanbod, betekent niet dat leerkrachten wereldwijs onderwijs minder belangrijk vinden. Integendeel. Leerkrachten kaarten het gebrek aan tijd en budget aan. Kennis is essentieel, maar leerlingen moeten op school ook de wereld leren begrijpen. Wat hebben we aan jongeren die perfect kunnen uitleggen hoe verkiezingen werken, maar politieke desinformatie op TikTok niet herkennen? Die de oorzaken van historische oorlogen uit het hoofd kennen, maar geen verband kunnen leggen met de conflicten die vandaag hun nieuwsfeed vullen?”\n
\u200bEva Maes van vzw Studio Globo
***