Sociale economie kan tot 5.500 langdurig werklozen aan het werk krijgen: “Maak toegang tot sociale jobs sneller en eenvoudiger”

De toegang tot sociale jobs in Vlaanderen moet eenvoudiger gemaakt worden en het proces moet sneller gaan. Dat is de boodschap van de koepel van sociale circulaire ondernemers HERW!N, die vandaag de overheid oproept om zoveel mogelijk drempels naar de sociale economie weg te nemen. “Zo kunnen we tot 5.500 langdurig werklozen aan het werk krijgen. Zeker voor de profielen die nu als eerste hun uitkering verliezen – grotendeels mensen voor wie een reguliere job vinden zeer moeilijk is – is de sociale economie de ideale oplossing”, aldus Eva Verraes, directeur van HERW!N. ”En mooi meegenomen: uit onderzoek blijkt dat elke euro die je in de sociale economie investeert, op termijn drie euro opbrengt. Ook naar de begroting toe is het dus een oplossing.”

Wachttijden tot 6 maanden

Meer dan 4.000 langdurig werkloze Vlamingen hebben hun uitkering al verloren en tegen 30 juni zullen daar in totaal nog 27.831 personen bij komen. Voor de gehele periode van de komende 2 jaar zal het zelfs om 59.229 Vlamingen gaan. Een immens grote groep die dus op zoek moet naar werk. Om een aanzienlijk deel van hen te kunnen helpen, wil de sociale economie een versnelling hoger schakelen en precies daarom roept HERW!N, de Vlaamse koepel van sociale circulaire ondernemers, vandaag de overheid op om zoveel mogelijk drempels naar de sociale economie weg te nemen. Zo moet vooral de toegang tot sociale jobs eenvoudiger gemaakt worden – en het proces moet ook sneller gaan. Op die manier zou de sociale economie alvast tot 5.500 van deze langdurig werklozen aan het werk kunnen krijgen.

“Van de 59.229 langdurig werkloze Vlamingen heeft ongeveer 4 op de 10 een door de VDAB vastgestelde arbeidsbeperking, gaande van chronische pijn, over slechthorendheid tot een verslavingsproblematiek. Sociale ondernemingen kunnen voor hen een op maat gemaakt traject voorzien, met persoonlijke begeleiding, aangepaste taken op een eigen tempo en ondersteuning naast de job. Ze zijn dus de ideale oplossing voor dit probleem. Maar: de complexe en lange procedure om zo’n job in de sociale economie te kunnen krijgen moet dringend aangepakt worden. Wie er vandaag aanspraak op wil maken, komt namelijk in een ontmoedigend administratief proces terecht, dat al gemakkelijk 3 à 6 maanden duurt – en die wachttijden gaan nu wellicht nog oplopen.” ​
​Eva Verraes, directeur van HERW!N

Sociale economie als hefboom

Verder kan het volgens HERW!N ook nuttig zijn om sociale clausules te voorzien in bepaalde overheidsopdrachten, zodat die expliciet voorbehouden worden voor sociale ondernemingen. Door op deze manier meer en sneller sociale jobs te voorzien, gaan bovendien op termijn ook de begrotingsproblemen er op vooruit: een nieuwe studie van HIVA, het onderzoeksinstituut voor arbeid en samenleving van de KU Leuven, berekende dat elke euro die we investeren in sociale jobs, er drie opbrengt. De subsidies die deze jobs mogelijk maken, vervangen immers een uitkering en leveren tegelijk extra opbrengsten op.

“Nu blijkt dat duizenden langdurig werklozen soms meer dan twintig jaar aan hun lot werden overgelaten, kunnen we niet zomaar verwachten dat zij als bij toverslag werk zullen vinden wanneer hun uitkering stopt. Integendeel: de kans dat ze nog kwetsbaarder zullen worden is zeer groot. We kunnen ook niet zomaar verwachten dat werkgevers staan te springen om deze mensen aan te werven. En ook dat is te begrijpen. Hier kan de sociale economie een cruciale hefboom zijn met een grote maatschappelijke meerwaarde. Voor Vlaanderen is het in deze context een no-brainer om meer te investeren in de sociale economie.” ​
​Wim Van Lancker, Professor sociaal werk en sociaal beleid (KU Leuven)

Lokale besturen ook vragende partij

Ook veel lokale besturen zijn vragende partij om meer werklozen naar de sociale economie te kunnen doorverwijzen. Zij voelen immers de enorme nood aan oplossingen voor deze mensen – en de druk die daarmee gepaard gaat. Uit een bevraging van HERW!N bij de Vlaamse centrumsteden – waar 40% van de langdurig werklozen wonen – blijkt bovendien dat ze ook effectief meer mensen naar de sociale economie zouden kunnen begeleiden als de drempels weggewerkt worden. Zo wil bijvoorbeeld Gent er sterk op blijven inzetten.

“Tegen juli 2027 verliezen zo’n 3.330 langdurig werkloze Gentenaars hun uitkering. Om iedereen aan het werk te krijgen, moeten we verschillende oplossingen zoeken. Sociale economie speelt daarin een belangrijke rol. Als stadsbestuur blijven we daarom inzetten op toeleiding en overheidsopdrachten voor sociale ondernemingen, die bovendien een grote maatschappelijke meerwaarde creëren. Denk maar aan kringwinkels of sociale restaurants.” ​
​Bram Van Braeckevelt, Gents Schepen van Werk en Sociale Economie

Momenteel zijn er zo’n 30.000 Vlamingen actief in de sociale economie. Denk bijvoorbeeld aan kringwinkels, biolandbouwbedrijven, fietsherstelpunten, sociale restaurants of groenonderhoud. Het gaat om mensen voor wie regulier werk (nog) niet aan de orde is. Deze jobs zijn namelijk op maat gemaakt van iedere persoon die extra individuele begeleiding nodig heeft, zoals Jasper, die sinds enkele maanden bij DBSE werkt.

“Na mijn revalidatie vond ik moeilijk opnieuw werk in de privésector. Dankzij intensieve begeleiding – van mijn jobcoach én op de werkvloer – kreeg ik bij DBSE opnieuw vertrouwen. Ik startte als magazijnier, maar hier kijken ze naar wat je kan: vandaag werk ik als administratief medewerker. Die combinatie van ondersteuning en doorgroeikansen maakt voor mij het verschil.” ​
​Jasper, administratief medewerker bij DBSE

Over HERW!N

HERW!N is het collectief van sociaal circulaire ondernemers in Vlaanderen. We zijn de belangenbehartiger van onze leden en de gesprekspartner van overheden en sociale partners. We verbinden 92 sociale circulaire ondernemers. Goed voor een tewerkstelling van meer dan 13.000 medewerkers. Samen kantelen we naar een samenleving waar het goed leven is op een gezonde planeet.