Ruim helft van de Belgen stelt een budget op

Ruim de helft van de Belgen (52 %) stelt een budget op. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek bij 2.000 Belgen in opdracht van de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA). De enquête gaat ook in op de toenemende populariteit van nieuwe betaalvormen zoals smartphonebetalingen en ‘koop nu, betaal later’-apps. De resultaten van de enquête worden gepubliceerd bij de start van De Week van het Geld en wijzen op het belang van een goede financiële educatie. De FSMA zal de komende week een recordaantal van 190.000 leerlingen uit het lager en middelbaar onderwijs leren budgetteren.

Van 16 tot 22 maart vindt de elfde editie van De Week van het Geld plaats, het jaarlijkse initiatief van Wikifin, het programma voor financiële educatie van de FSMA. De themaweek wil geldzaken zo breed mogelijk bespreekbaar maken en schenkt extra aandacht aan het belang van financiële educatie. Het centrale thema voor 2026 is budgetbeheer.

52 % van de Belgen stelt een budget op

Iets meer dan de helft van de Belgen (52 %) stelt een budget op. Vrouwen (55 %) doen dat vaker dan mannen (48 %) en jongeren (tot 44 jaar) vaker dan 45-plussers. De redenen om een budget op te stellen, variëren volgens de levensfase. Wie jonger is dan 45 jaar stelt een budget op om te besparen, terwijl de oudere leeftijdsgroepen vooral een overzicht van hun inkomsten en uitgaven willen of op zoek zijn naar gemoedsrust.

Toch stelt bijna de helft van de Belgen geen budget op. Bijna 10 % van de jongeren tussen 18 en 24 jaar geeft aan niet te weten hoe eraan te beginnen. Er bestaan nochtans tal van mogelijkheden. Van degenen die een budget opstellen doet 46 % dat op papier, 40 % maakt gebruik van Excel en 24 % doet het via een bankapp. De meesten gebruiken de apps of de functionaliteiten van het dashboard van hun bank om hun uitgaven op te volgen, al is het met een variabele frequentie: 38 % van de ondervraagden doet dat één of meerdere keren per week, 17 % dagelijks en 16 % maandelijks. Bijna één derde (29 %) zegt dit nooit te doen. Zij vertrouwen op hun buikgevoel of ervaring.

‘Het feit dat meer dan de helft van de ondervraagden een budget opstelt, is positief en beter dan verwacht. Een goed budgetbeheer is immers het startpunt voor weloverwogen financiële beslissingen, rekening houdend met ieders eigen situatie. Wie zijn of haar budget in evenwicht houdt, houdt niet alleen uitgaven onder controle, maar opent ook de deur naar nieuwe opportuniteiten onder andere op het gebied van beleggingen. De komende jaren willen we dat percentage nog verhogen, zeker bij de jongeren. Mede daarom leren we de komende week jongeren vanaf zes jaar spelenderwijs dat je een euro maar één keer kan uitgeven.’
​FSMA-voorzitter Jean-Paul Servais

Soort betaalmiddel en ‘Buy Now, Pay Later’ beïnvloeden het aankoopgedrag

Het soort betaalmiddelen dat we gebruiken, beïnvloedt ons aankoopgedrag. De helft van de ondervraagden (54 %) geeft aan een beter zicht te hebben op de uitgaven als ze met cash geld betalen. Bijna de helft van de ondervraagden (44 %) zegt dan weer dat contactloze betalingen of betalingen via smartphone minder aanvoelen als geld uitgeven. Meer dan de helft (54 %) geeft toe dat het moeilijker is om impulsaankopen te vermijden bij betalingen via smartphone of met een kaart. En dat gevoel is nog sterker bij onze jongeren.

Eén van de nieuwere betaalopties, zijn de ‘koop nu, betaal later’-apps. Meer dan 40 % van de ondervraagden gebruikt ‘Buy Now, Pay Later’ (BNPL). Met deze betaalmethode kan je de betaling van je aankoop uitstellen tot enkele weken na de levering of gespreid betalen. Vrouwen (44 %) gebruiken BNPL vaker dan mannen (37 %). Personen jonger dan 45 jaar gebruiken de optie meer dan 45-plussers. De frequentie waarmee deze betaalmethode gebruikt wordt, is erg variabel: 5 % gebruikt het dagelijks, 14 % verschillende keren per week, 12 % enkele keren per maand en 10 % enkele keren per jaar. Een meerderheid van de ondervraagden (59 %) maakt geen gebruik van BNPL. De redenen daarvoor lopen uiteen: voorkeur voor direct betalen, geen behoefte aan uitstel van betaling, bang om schulden op te bouwen of het overzicht te verliezen en niet gestimuleerd willen worden tot impulsaankopen.

Die moderne en snelle ‘koop nu, betaal later’-betaalmethodes zorgen er bij meer dan 1 op de 5 Belgen voor dat ze meer uitgeven. 58 % van de gebruikers verklaart dat ze door BNPL de controle over hun uitgaven zijn kwijtgeraakt. 61 % zegt dat BNPL tot meer impulsaankopen leidt. En dat heeft financiële gevolgen, vooral bij jongere gebruikers. Gedurende de laatste 12 maanden moest 13 % van de gebruikers van BNPL al verwijlintresten betalen. Dat percentage ligt nog hoger bij jongere gebruikers: 20 % bij 18-24-jarigen en 19 % bij 25-34-jarigen.

‘Deze enquête toont niet alleen het belang aan van de wetgevende initiatieven die de federale regering neemt om ‘Buy Now, Pay Later’ aan banden te leggen. Het toont ook het belang aan van financiële educatie om jongeren goed te informeren over geldzaken. Dat is precies wat de FSMA doet via haar Wikifin-programma en waar we tijdens De Week van het Geld extra aandacht op vestigen.’
​FSMA-voorzitter Jean-Paul Servais

Budgetteren centraal thema van elfde editie van De Week van het Geld

De FSMA grijpt de elfde editie van De Week van het Geld aan om de schoolgaande jeugd te leren hoe ze verantwoordelijk omgaan met hun geld. Budgetteren kunnen we onze jongeren niet snel genoeg leren. In het lager onderwijs ligt de focus van 16 tot 22 maart op budgetbeheer via gratis spelmateriaal, aangepast aan de leefwereld van kinderen. In het secundair onderwijs verdiepen leerlingen hun financiële vaardigheden met onder andere het spel Budget Aan-Zet en de Wikifin Quiz, die hen op een interactieve manier laten nadenken over budgetteren en geldkeuzes. Meer dan 190.000 leerlingen doen dit jaar mee aan De Week van het Geld, een nieuw record.

***