Open brief aan paus Leo XIV: Wees bruggenbouwer én activist

Eerwaarde paus Leo XIV,

Heilige Vader,

Een jaar geleden vroegen wij, de Vlaamse katholieke jongeren van Kamino, samen met vele jongeren ter wereld, de kardinalen te kiezen voor een paus die bruggen bouwt in plaats van muren. U werd die paus. Namens alle katholieke jongeren in België willen wij u van harte feliciteren met uw eerste verjaardag als paus. In dit eerste jaar hebt u velen hoop gegeven door het pad van paus Franciscus voort te zetten. Een pad van nabijheid, aandacht voor wie kwetsbaar is en bovenal vrede. U straalt rust en nabijheid uit. U toont zich een paus die niet boven de samenleving zweeft, maar er middenin staat: iemand van vlees en bloed, met herkenbare interesses, vitaliteit, emoties en een open blik op de wereld.

Toch willen we u vandaag niet alleen feliciteren, maar ook oproepen om een volgende stap te zetten: blijf niet alleen bruggenbouwer, maar ook activist. Dat zullen wij als katholieke jongeren ook doen. We zien u hierin als een activist van Hoop. Daarmee bedoelen wij geen politieke of ideologische strijder, maar iemand die zichtbaar, richtinggevend en consequent handelt, om zo mensen in beweging te brengen, te verbinden en in alle vrijheid te inspireren. Een vorm van leiderschap die menselijke waardigheid niet onder druk laat zetten.

Wees activist tegen radicalisering

Het doet ons dan ook deugd om te zien hoe u een heldere grens bewaakt tussen geloof en politiek. Vandaag zien we hoe politici en extremistische stemmen zich christelijke taal, symbolen en verhalen toe-eigenen om te polariseren en radicale agenda’s te legitimeren. Zowel volwassenen als jongeren worden zo meegesleurd in een vertekend wereldbeeld, waarin geloof niet meer verbindt maar verdeelt. U liet recent nog zien dat het katholieke geloof geen ideologisch bezit is, maar een bron van compassie en rechtvaardigheid. Blijf er dus voor zorgen dat ons geloof niet vervalt in macht of partijstrijd. Het moet net getuigen van medemenselijkheid en – in dialoog – aan vrede bouwen. In een tijd waarin leiders elkaar overstemmen met harde woorden, toont u dat echte kracht ligt in luisteren, nuance en nabijheid. Wij verlangen van u een activisme dat bewijst dat geloof geen wapen is, maar een weg naar ontmoeting. Jongeren hebben vandaag nood aan leiderschap dat perspectief geeft.

Wees activist van mensen op de vlucht

Van bij uw eerste publieke optreden toonde u dat gastvrijheid geen bijzaak is, maar de kern van het evangelie. U bleef herhalen dat niemand illegaal is. Migratie noemde u een roeping tot broederschap. Blijf die stem. Nodig regeringen en gelovigen uit tot concrete keuzes voor opvang, menselijkheid en solidariteit. Vrede begint daar waar deuren open gaan.

Wees activist voor de aarde

Paus Franciscus herinnerde ons er in Laudato Si aan dat de aarde ons gemeenschappelijk huis is. U hebt dat perspectief vernieuwd met de nadruk op ‘een ecologie van relaties’. Jongeren wereldwijd ervaren dagelijks dat de klimaatcrisis geen theorie is, maar harde realiteit. Ecologie is geloof in actie: de zorg voor de schepping en de mens. Moedig geloofsgemeenschappen aan om concrete en meetbare stappen te zetten: duurzame keuzes, ethische investeringen en lokale initiatieven van solidariteit.

Wees activist in het digitale tijdperk

‘Digital is not a tool, it is a continent’, u ondersteunde die boodschap op het jubileum voor katholieke influencers. Voor jongeren is de digitale wereld geen instrument, maar een leefwereld. Daar worden meningen gevormd, identiteiten ontwikkeld én zingeving gezocht. Daarom vragen we u: roep de kerk op om net daar zichtbaar te zijn, als een gemeenschap die luistert en nabij blijft. Benoem digitale aanwezigheid als een pastorale roeping en moedig bisschoppenconferenties aan om tussen bisdommen samen te werken en te investeren.

Weest activist van inclusie

Wie de wereld wil hervormen, moet ook naar het eigen handelen durven kijken. Wij waarderen dat u open spreekt over goed bestuur, transparantie en de rol van vrouwen. Maar het is moeilijk om geloofwaardig te spreken over liefde, seksualiteit, gezinsleven en opvoeding wanneer die visie bijna uitsluitend gevormd wordt binnen een kleine kring van oudere, ongehuwde mannen. Durf daarom jongeren en vrouwen niet alleen aan te spreken, maar ook daadwerkelijk posities te geven van waaruit zij richting geven aan de toekomst van de Kerk.

Dat een nieuwe generatie zich openstelt voor het christendom is niet vanzelfsprekend. Zeker nadat eerdere generaties de Kerk de rug toekeerden door schandalen en wereldvreemde uitspraken. De openheid van jongeren kan dan ook alleen maar beantwoord worden met openheid vanuit de Kerk. Niet belerend, veroordelend of identitair, maar luisterend, dialogerend en menselijk. Dat is een cultuur waar heel het kerkelijke instituut mee in moet evolueren. Zeg ons dus niet wat goed of fout is, maar biedt ons een zingevend kader aan waarbinnen we de vrijheid hebben om doordachte keuzes te maken. Paus Franciscus zei ooit dat de Kerk geen “douanekantoor” is dat mensen moet controleren en afwegen op basis van hun keuzes of levensstijl. In Lissabon vroeg hij ons een kerk te zijn ‘per todos, todos, todos’. Voor die inclusie zijn wij uw bondgenoot. ​

U kan de stem van dit activisme zijn.

Volgens de jaarlijkse End of Year Survey van Gallup International geniet u wereldwijd meer vertrouwen dan hedendaagse politieke leiders. Gallup stelt zelfs dat u een breed positief aanzien geniet over alle continenten heen. Dat is uitzonderlijk, en het zegt iets over de waarde die mensen nog altijd in het pausschap zien. Tegelijk hopen wij dat u dit vertrouwen niet verkeerd interpreteert. Beschouw het niet als een pluim op de hoed van het instituut, maar als een kans om als authentieke activist mensen met verschillende afkomsten, achtergronden en verhalen te inspireren. Juist omdat u vandaag van ons vertrouwen geniet, willen we u aanmoedigen om daarin zichtbaarder te zijn.

Heilige Vader,

Voor de wereldjongerendagen in Seoul koos u als thema ‘Hou moed, ik heb de wereld overwonnen.’ Die oproep resoneert diep, want die moed en hoop zijn precies wat jongeren vandaag zoeken. U hebt die Hoop opnieuw zichtbaar gemaakt in uw gesprekken over vrede en uw weerstand tegen toxisch leiderschap.

Wij vragen dat u dat pad verder zet: wees een activist van de Hoop die handelt uit geloof en niet vanuit macht, die luistert zonder angst en spreekt zonder oordeel. Zachtmoedigheid om de samenleving in al zijn diversiteit te omarmen is geen zwakte, maar een richting.

Alleen wie authentiek durft handelen uit hoop, kan de wereld overtuigen dat Liefde sterker is dan angst.

Tot in Seoul,

Met oprechte felicitaties,

De Katholieke jongeren én moedige activisten van Kamino