Mechelen leert honderden kinderen komende drie jaar beter en veiliger fietsen

Stad Mechelen heeft tijdens de Week van de Mobiliteit het startschot gegeven van ‘Fietshelden’. Met het driejarige project leren honderden kinderen uit vier Mechelse lagere scholen beter en veiliger fietsen. De stad werkt daarvoor samen met Mobiel 21, ngo BYCS, Novo Nordisk, Bike Republic en Urban Youth Games. Meer kinderen op de fiets betekent niet alleen meer zelfstandigheid voor jongeren, maar ook meer dagelijkse beweging en dus gezondere Mechelaars. Het project kadert binnen het internationale gezondheidsprogramma ‘Cities for Better Health’, een initiatief van de Deense farmaceut Novo Nordisk dat lokale overheden, scholen en gemeenschapsorganisaties samenbrengt om ernstige chronische ziekten te helpen voorkomen door gezondere leefomgevingen te creëren. Mechelen is de eerste Belgische stad die deelneemt.

Voor veel kinderen is leren fietsen vanzelfsprekend. Maar dat geldt lang niet voor iedereen. Uit onderzoek van Mobiel 21 in Leuven bleek dat 8% van de kinderen tussen 6 en 12 jaar niet kan fietsen. Volgens de organisatie zijn die resultaten representatief voor de andere Vlaamse centrumsteden, zoals Mechelen. De eerste Vlaamse kinderfietstelling toont bovendien aan dat het aandeel lagere schoolkinderen dat zelfstandig naar school fietst daalt van 24,1% in landelijke gebieden naar 10,2% in randstedelijke en 4,7% in stedelijke gebieden.

Elk kind kansen geven

Met ‘Fietshelden’ wil Stad Mechelen drempels om te leren fietsen bij jonge Maneblussers wegnemen. In een eerste fase van het drie jaar durende project nemen vier Mechelse basisscholen deel: twee uit het regulier en twee uit het buitengewoon onderwijs. Leerlingen uit het vijfde leerjaar krijgen er de kans om in een veilige en begeleide omgeving hun fietsvaardigheden te ontwikkelen, ongeacht hun startniveau.

Abdrahman Labsir, schepen van Sport & Inclusie Stad Mechelen: "Een kind dat veilig leert fietsen, beweegt meer, leeft gezonder en wint aan zelfvertrouwen. Tegelijk investeren we met dit project in een gezondere en meer leefbare stad. In een diverse stad als Mechelen groeien kinderen op met heel verschillende kansen en ervaringen. Voor sommige gezinnen is leren fietsen vanzelfsprekend, voor andere minder. Met ‘Fietshelden’ willen we ervoor zorgen dat die verschillen geen belemmering vormen. We geven kinderen de kans om te leren fietsen, betrekken ook ouders en maken de stap naar de fiets zo klein mogelijk. Kunnen fietsen geeft immers meer kansen om volwaardig deel te nemen aan het dagelijkse leven."

Sabe De Graef, schepen van Gezondheid & Onderwijs Stad Mechelen: “Veilig op de fiets én gezond in het leven: die combinatie moet voor elk Mechels kind vanzelfsprekend zijn. Met Fietshelden brengen we verkeersveiligheid en gezonde voeding samen in een traject. We bouwen daarbij verder op wat we al doen, van praktijkoefeningen in de verkeerstuin van het Vrijbroekpark en schoolstraten tot het fietsexamen. En we willen dat traject voor elk kind mogelijk maken. Daarom werken we voor de leerlingen van de buitengewone scholen Den Anker en De Sprankel een lessenreeks op maat uit.”

Alexander Vandersmissen, schepen van Mobiliteit: “Mechelen zag het aantal fietsers in enkele jaren tijd met 20% toenemen en maakt duidelijk de omslag naar een fietsstad. We zetten volop in op veilige fietsinfrastructuur, geven zwakke weggebruikers de plaats die ze nodig hebben en willen dat kinderen vlot en veilig naar school kunnen met de fiets. Kinderen stimuleren om de fiets te nemen staat of valt met de mogelijkheid om je veilig in het verkeer te kunnen begeven.”

Fietsvaardigheid als hefboom voor beweging en zelfstandigheid

Mobiel 21 verzorgt de fietslessen. De vzw heeft met De Fietsschool al jarenlang ervaring met fietseducatie in Vlaanderen. Daarnaast betrekt het project de ouders van de leerlingen via workshops en wijkactiviteiten. Gezinnen die niet over een geschikte fiets beschikken, kunnen terecht bij de Mechelse Fietsbibliotheek.

Els van den broeck, directeur van Mobiel 21: "Onze Fietsschool krijgt al een tijd signalen dat lang niet alle kinderen op hun twaalfde kunnen fietsen. In de lagere school ligt het accent al snel op verkeerseducatie omdat we ervan uitgaan dat alle kinderen de basisfietsvaardigheden al onder de knie hebben. Maar dat is niet zo. Je woonplaats en afkomst spelen ook een belangrijke rol. Wie niet leert fietsen, mist niet alleen een praktische vaardigheid, maar ook letterlijk bewegingsvrijheid om zelfstandig naar school, vrienden of hobby’s te gaan."

Ook Urban Youth Games en de wereldwijde ngo BYCS ondersteunen het Mechelse fietsproject met hun expertise. Urban Youth Games brengt kinderen uit het regulier en buitengewoon onderwijs samen via laagdrempelige sport- en bewegingsactiviteiten en heeft daardoor ruime ervaring met het bereiken en activeren van verschillende doelgroepen. Voor ‘Fietshelden’ bouwt UYG verder op de contacten met Mechelse scholen die eerder deelnamen aan de jaarlijkse inclusieve sportdag van Urban Youth Games.. BYCS zorgt voor internationale expertise rond fietscultuur, stedelijke verandering en kennisdeling via het wereldwijde netwerk van fietsgerichte steden.

Bike Republic zet de schouders onder dit project, zorgt voor goed onderhouden fietsen, en het aanleren van basiscontroles van de fiets door de jonge fietsers, waardoor ze veiliger in het verkeer kunnen meedraaien. ​ ​

Mechelen als eerste Belgische Cities for Better Health-stad

Met ‘Fietshelden’ wordt Mechelen de eerste Belgische stad die toetreedt tot ‘Cities for Better Health’, een internationaal initiatief van de Deense farmaceut Novo Nordisk dat steden ondersteunt bij de preventie van chronische aandoeningen zoals obesitas en type 2-diabetes. Het programma is vandaag actief in meer dan 55 steden wereldwijd, waaronder Den Haag, Kopenhagen en Madrid, en helpt initiatieven zoals deze op te zetten.

Axel De Muyt, algemeen directeur Novo Nordisk België: "Bij Cities for Better Health vertrekken we vanuit het idee dat gezondheid niet alleen bepaald wordt door de zorg. Ook de omgeving waarin we opgroeien en leven, zoals onze steden, speelt een belangrijke rol. Wie kinderen al op jonge leeftijd stimuleert om meer te bewegen, investeert in een gezondere toekomst. Mechelen koppelt een sterke ambitie aan een krachtig lokaal netwerk van partners. Dat is precies wat nodig is om kinderen meer te laten bewegen. We zijn dan ook trots dat Mechelen als eerste Belgische stad deel uitmaakt van dit internationale netwerk."

‘Fietshelden’ is een pilootproject dat voortdurend wordt geëvalueerd en bijgestuurd. Op basis van de resultaten, de feedback van scholen en ouders en de ervaringen uit de wijkwerking zullen de partners het project gedurende drie jaar stap voor stap versterken en verder uitbouwen.

BE26CORP00010 - September 2026

___________________________________________________________________________________

^{Over ‘Fietshelden’}

^{‘Fietshelden’ is een project van Stad Mechelen, Mobiel 21, BYCS en Urban Youth Games, binnen het internationale programma ‘Cities for Better Health’. Mede mogelijk gemaakt door Novo Nordisk.}

^{Over ‘Cities for Better Health’}

^{‘Cities for Better Health’ is een internationaal partnerschapsprogramma, geïnitieerd door Novo Nordisk, dat samen met lokale overheden, ngo's en gemeenschappen werkt aan een gezondere leefomgeving voor mensen in steden. Het programma is actief in meer dan 55 steden wereldwijd en richt zich op het voorkomen van chronische ziekten zoals obesitas en type 2-diabetes. Mechelen is de eerste Belgische stad die zich bij het initiatief aansluit.}

^{Over Mobiel 21}

^{Mobiel 21 is expert in duurzame mobiliteit. Samen met beleidsmakers, bedrijven en burgers werken we aan straten op mensenmaat, met meer actieve verplaatsingen. We herdenken de publieke ruimte zodat iedereen zich vlot en veilig kan verplaatsen. Met meer ruimte voor voetgangers en fietsers, meer ontmoeting, meer groen en gezondere lucht maken we buurten leefbaarder en mobiliteit menselijker. Want mobiliteit is meer is dan verplaatsen, het is verbinden.}

^{Over BYCS}

^{BYCS is een internationale ngo, gevestigd in Amsterdam, die zich inzet voor fietsgedreven verandering in steden wereldwijd via het Bicycle Mayor-netwerk en stadsprogramma's.}

^{Over UYG
​Urban Youth Games brengt kinderen van het reguliere en buitengewoon onderwijs samen. Door middel van sportinitiaties en beweging laat UYG hen de kracht van inclusie ervaren. Daarnaast maakt UYG de Olympische droom voor elk kind tastbaar door hen in contact te brengen met verschillende topsporters en hen te inspireren om in hun eigen dromen te geloven.}

^{Over Bike Republic}

^{Bike Republic, de fietsenspecialist van Colruyt Group, en met de missie ‘Wij helpen iedereen op de fiets’, komt naar het centrum van Mechelen, om ook daar zijn betrouwbare onderhoudsservice aan iedereen, van 2 tot 102 jaar, aan te bieden.}

^{Over Novo Nordisk}

^{Novo Nordisk is een wereldwijd gezondheidsbedrijf, opgericht in 1923 en met hoofdzetel in Denemarken. Het bedrijf is een pionier in wetenschappelijke doorbraken op het gebied van diabetes, obesitas en andere ernstige chronische ziekten, en zet zich daarnaast in voor preventie via initiatieven zoals ‘Cities for Better Health’.}